‘ปั้นอาชีพ ทำง่าย ขายดี’ รถไฟฟ้าสายสีเหลือง โมเดลต้นแบบสร้างความสุขอย่างยั่งยืน

“ปฏิเสธไม่ได้ว่าโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีเหลือง ช่วงสำโรง-ลาดพร้าว มีผลกระทบกับชุมชนที่อยู่ในพื้นที่บริเวณก่อสร้างและบริเวณโดยรอบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เช่น เสียงดัง น้ำขัง และการจราจรติดขัด ฯลฯ ในฐานะที่ รฟม.เป็นผู้กำกับดูแลการก่อสร้างโครงการรถไฟฟ้า ได้ตระหนักถึงผลกระทบเหล่านี้เป็นอย่างดี ไม่นับถึงคนที่ใช้รถใช้ถนน เพราะเราต้องใช้พื้นที่ในการก่อสร้างด้วย เพราะฉะนั้น เราจึงคิดหาทางว่าทำยังไงก็ได้ที่จะต้องลดผลกระทบที่เกิดขึ้นกับชุมชนและชาวบ้าน ทำให้ชุมชนเข้าใจและเขาได้ประโยชน์อย่างแท้จริง” คำกล่าวตรงไปตรงมาของ “จิรฐา วัฒนประดิษฐ์” ผู้อำนวยการสำนักสื่อสารองค์กร การรถไฟขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ทำให้เกิดโครงการต่อเนื่องเป็นปีที่สอง ในการช่วยเหลือชาวบ้านและชุมชนตามแนวทางรถไฟฟ้าสายดังกล่าว ในชื่อโครงการ “รฟม.ปั้นอาชีพ ทำง่าย ขายดี” หลังจากเมื่อปีที่ผ่านมาได้คิดโครงการปลูกผักไร้ดินที่ว่างกินได้ เปิดอบรมการปลูกผักโดยไม่ใช้ดินให้แก่ชาวชุมชน

มาปีนี้ รฟม. โดยรถไฟฟ้าสายสีเหลืองยังคงยึดแนวทางเดิมเพื่อช่วยเหลือชาวบ้านครอบคลุมพื้นที่กรุงเทพมหานครและสมุทรปราการ รวม 10 เขต ได้แก่ จตุจักร ห้วยขวาง วังทองหลาง บางกะปิ สวนหลวง บางนา ประเวศ เทศบาลตำบลด่านสำโรง เทศบาลตำบลบางเมือง และเทศบาลตำบลสำโรงเหนือ โดยพิธีเปิดโครงการเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2564 มี “สกลธี ภัททิยกุล” รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ในฐานะเจ้าของพื้นที่มาร่วมงาน พร้อมด้วยตัวแทนจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้แก่ “จิรฐา วัฒนประดิษฐ์” ตัวแทนจาก รฟม. “วรศักดิ์ ประยูรศุข” ตัวแทนจากบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และ “สกุณา ประยูรศุข” จากศูนย์อาชีพฯ มติชนอคาเดมี ทั้งนี้ มีผู้เข้าร่วมอบรมผ่านทาง Live Streaming จำนวนมากกว่า 20,000 คน

การอบรมโครงการดังกล่าวประกอบด้วย 3 หัวข้อหลัก ได้แก่ 1.อบรมการทำอาหารเมนูอาหารง่ายๆ 2 เมนู คือการทำเนื้อแดดเดียว-เนื้อฝอย และสุกี้โรลพร้อมน้ำจิ้มสูตรเด็ด และยังเพิ่มเติมความรู้เรื่องการขึ้นทะเบียนขอใบอนุญาตสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ทำการอบรมโดยอาจารย์ขนิษฐา ชัยชาญกุล เชฟประจำมติชนอคาเดมี 2.เรื่องเทคนิคการถ่ายภาพด้วยมือถือแบบง่ายๆ และการแต่งภาพ โดย บุญแต่ง ผุสดี เจ้าของช่อง Youtube “บุญแต่งสอนแต่งภาพ” 3.อบรมเคล็ดลับการขาย offline สู่ Online แบบมืออาชีพ โดย ครูบ๊อบบี้-ณริณฑ์พัฒ อภิวัชรพงษ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการตลาดและการขายออนไลน์ จาก The iCon Group ซึ่งไม่เพียงแต่ชาวชุมชนใน 10 เขตที่เป็นเป้าหมายของ รฟม.สายสีเหลืองเท่านั้น ยังมีผู้สนใจคนอื่นๆ สามารถเข้ามาร่วมรับฟังทางเฟซบุ๊กได้ด้วย

Live Streaming “รฟม.ปั้นอาชีพ ทำง่าย ขายดี” เริ่มต้นด้วยการไลฟ์สอนทำอาหารเมนูเนื้อแดดเดียวและเนื้อฝอยก่อนเป็นอันดับแรก ซึ่งได้รับความสนใจจากผู้เข้าอบรมทางออนไลน์อย่างมาก โดยเฉพาะความรู้พิเศษเพิ่มเติมจากอาจารย์ขนิษฐา คือการขอขึ้นทะเบียน อย. ซึ่งอาจารย์บอกว่ามี 2 แบบ 1.แบบเป็นโรงงาน 2.แบบไม่เป็นโรงงาน อาจารย์แนะว่า การขอ อย. แบบไม่เป็นโรงงานจะเหมาะกับกลุ่มขนาดเล็กมากกว่า โดยการขอจดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชน ด้วยการตั้งกลุ่มแปรรูปแล้วให้เกษตรอำเภอจดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชน ถือเป็นวิธีจดทะเบียนที่ง่ายที่สุด ส่วนระเบียบการขอจดทะเบียนแบบนี้มีหลักเกณฑ์ว่าจะต้องมีเครื่องจักรไม่เกิน 7 แรงม้า คน(แรงงาน) ไม่เกิน 7 คน และมีไลน์การผลิตแบ่งเป็นโซนต่างๆ ให้เรียบร้อยถูกสุขอนามัย เช่น โซนผลิตอาหาร โซนเก็บอาหาร เรื่องของความสะอาดสำคัญมากเพราะจะมีเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเข้ามาตรวจเป็นประจำ สำหรับระยะเวลาในการจดทะเบียน (ถ้าเตรียมเอกสารทั้งหมดไว้พร้อม) ไม่เกิน 30 วัน

จากนั้นเป็นคิวของ “บุญแต่ง ผุสดี” ที่มาสอนการถ่ายภาพด้วยมือถืออย่างง่ายๆ และสาธิตการถ่ายภาพให้ดูด้วย เทคนิคต่างๆ จากบุญแต่งถูกถ่ายทอดไปสู่ชาวบ้านผ่านทางออนไลน์ ไม่ว่าการสอนให้จับโทรศัพท์มือถือไม่ให้ตก การจัดองค์ประกอบภาพ การจัดแต่งจานอาหารเพื่อถ่ายภาพ การใช้แสงในการถ่ายภาพแล้วนำไปขายใน Shopee ฯลฯ “แสงในการถ่ายภาพสำคัญมาก ต้องสังเกตทิศทางของแสง ง่ายที่สุดคือ ให้แสงวิ่งเข้าไปตรงๆ เลยจะทำให้เห็นภาพอาหารชัดเจน ส่วนแสงที่เข้าด้านข้างจะทำให้อาหารดูมีมิติ” เคล็ดลับการถ่ายภาพอาหารจากบุญแต่ง

ปิดท้ายด้วย “ครูบ๊อบบี้-ณริณฑ์พัฒ” พูดถึงเคล็ดลับการโพสต์ขายสินค้าบนเพจเฟซบุ๊กว่า ปัจจุบันมีคนไทยเล่นโซเชียลมีเดียถึง 80% หรือ 5.5 ล้านคน ถ้าสามารถสร้างเพจโฆษณาขายสินค้าบนโลกออนไลน์เป็นก็จะได้เปรียบคนอื่นๆ การโฆษณาบนเพจต้องดูว่าสินค้าขายในพื้นที่ที่ไหนบ้างเพื่อกำหนดขอบเขตและกลุ่มเป้าหมาย อาจารย์บ๊อบบี้บอกจุดสำคัญว่าการขายมีเวลาแค่ 1.7 วินาทีในการสร้างจุดสนใจของภาพขณะที่คนดูเลื่อนผ่าน ถ้าทำรูปภาพซอยย่อยๆ ในภาพเดียว คนดูจะจำไม่ค่อยได้ อาจารย์บ๊อบบี้ยังได้แนะนำแพลตฟอร์มการขายสินค้าออนไลน์ ในช่องทางต่างๆ อาทิ ไทม์ไลน์,ไลน์สตอรี่, ไลน์กลุ่ม (เพื่อน 500 คน), ไลน์โอเพ่นแชต (เพื่อน 5,000 คน) วิดีโอ อินสตาแกรม (ไอจี) ซึ่งลูกค้าในไอจีจะมีรายได้มากกว่าคนเล่นเฟซบุ๊ก โดยรูปภาพในไอจีควรเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส และการโพสต์ไอจีสตอรี่ต้องทำรูปภาพให้เป็นแนวตั้งเสมอ

“อย่างการอบรมทำเมนูเนื้อฝอยวันนี้ ถ้าจะอยากโตในช่องยูทูบแล้วอยากมีลูกค้าติดตามเยอะๆ ลองใช้วิธีการกินหมูฝอย 2 กก. เชื่อไหมว่าจะมีคนติดตามรายการเยอะมากทันที” อาจารย์บ๊อบบี้กล่าวพร้อมหัวเราะ จากนั้นสอนการตั้งชื่อเพจเพื่อให้โลกจำว่า ต้องทำให้ค้นหาแล้วเจอง่ายขึ้น คือ 1.ชื่อแบรนด์ ตั้งชื่อแล้วให้ตามด้วยคีย์เวิร์ดที่คนค้นหาแล้วเจอ อาทิ ครัวคุณหมู หมูฝอย หมูฝอยกรอบ หมูสวรรค์ ราคาถูก ปลีก-ส่ง 2.ตั้งชื่อร้าน แล้วใส่ชื่อสถานที่ท่องเที่ยว จังหวัด อำเภอ หรือจุดสำคัญ ส่วนการตั้งชื่อไอจีต้องตั้งเป็นภาษาอังกฤษ เพราะเป็นอินเตอร์เนชั่นแนลแพลตฟอร์ม ตั้งเป็นภาษาไทยไม่ได้ จะค้นหาไม่เจอ จากนั้นเป็นการเวิร์กช็อปสร้างเพจเฟซบุ๊กโดยการออกแบบโลโก้ การเขียนแคปชั่น การโพสต์ การไลฟ์สด การทำคลิปวิดีโอ ที่ล้วนต้องมีปฏิสัมพันธ์กับลูกค้าเพื่อทำให้เพจมีชีวิตมากขึ้น

การอบรมใช้เวลาตั้งแต่ 09.00-12.00 น. ซึ่งเป็นครึ่งวันที่อบรมได้แบบครบวงจร สามารถสร้างความรู้และเปิดความคิดของชาวบ้านให้มองเห็นถึงแนวทางของการสร้างอาชีพ ที่เป็นอาชีพง่ายๆ ทำได้โดยไม่ซับซ้อน มีความอร่อย และยังสามารถขายได้ด้วย โดยมีเคล็ดลับและวิธีการตามที่ได้อบรมกันไป ซึ่งประโยชน์ที่เกิดขึ้นนั้นไม่ใช่เพียงแค่การสร้างรายได้และลดรายจ่ายในครัวเรือนของชาวบ้านและชุมชนเท่านั้น ที่สำคัญได้สร้างสังคมออนไลน์ คอมมูนิตี้เล็กๆ ผ่านเฟซบุ๊กเพจที่ตั้งขึ้นมาเฉพาะกลุ่มสำหรับโครงการ ทำให้ชาวบ้านได้แชร์ความรู้ประสบการณ์หลังการอบรม นำความรู้ที่ได้มาแลกเปลี่ยนกัน จากตัวเองสู่ครอบครัว จากครอบครัวสู่เพื่อนบ้าน และจากนั้นกระจายไปสู่ชุมชน ในที่สุดสามารถก่อให้เกิดวิสาหกิจชุมชนที่เข้มแข็ง และมีรายได้กลับมาสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน

โครงการปั้นอาชีพ ทำง่าย ขายดี จึงนับเป็นโมเดลต้นแบบสร้างความสุขอย่างยั่งยืนแก่ชาวชุมชนที่อยู่ตามแนวรถไฟฟ้าสายสีเหลือง เพราะในความเป็นจริงแล้วการอบรมไม่ใช่แค่จบผ่านไปในวันเดียว แต่ผู้ที่เข้าไปลงทะเบียนสามารถเปิดดูและเรียนรู้ได้ตลอดเวลา สอบถามแลกเปลี่ยนความคิดเห็นก่อให้เกิดความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ความเข้าอกเข้าใจซึ่งกันและกัน กลายเป็นชุมชนเล็กๆ บนโลกออนไลน์ เป็นอีกช่องทางสำหรับสร้างความสุขอย่างยั่งยืนให้แก่ชาวบ้าน เพราะคนเรานั้นถ้าอยู่ได้ กินดี ไม่มีหนี้สิน ถือว่าเป็นลาภอันประเสริฐยิ่ง

กรรณิการ์ ฉิมสร้อย

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก

Line @Matichon ได้ที่นี่